Inhoudsopgave

Continue dreiging

We leven met een continue dreiging dat deze werkelijkheid tot ons doordringt. Er een artikel over schrijven is nog wel te doen. Dit heeft de mogelijkheid in zich om interessant te zijn voor de lezers. Dit artikel heeft een essentie. Het doorleefde besef van deze vrijheid brengt ons echter aan de rand van een peilloze afgrond: er is niets.

Als mens zullen we alles in het werk stellen om een scherm te plaatsen voor deze afgrond. Als ons leven geen enkele zin heeft dan maken we er zelf een. We zorgen ervoor dat iets belangrijk wordt in ons leven. Onze carrière en ons inkomen geven voor het grootste deel van ons leven al een beeld van 'belangrijk'. Als dit niet direct op de voorgrond staat kunnen we ons afleiden met een enorme variatie aan eten, drinken, tv-pro-gramma's, films, tijdschriften en boeken. Als de nood hoog is kunnen we ons verdoven met alcohol, tabak, gokken, hasjiesj en een heel scala aan zwaardere middelen. Een enorme kik die lang werkzaam blijft is seks, die in velerlei vormen uitgeleefd kan worden. We kunnen ons jarenlang bezighouden met verliefdheden en relatieproblemen. In sport kunnen we ons regelmatig tot hoge mate van enthousiasme opwerken. Mochten we ons desondanks nog vervelen dan staat een scala aan, al dan niet elektronisch, speelgoed ter beschikking: van computers, foto-, film- en geluidsapparatuur tot en met auto's, huizen en boten in alle soorten en maten. Voor de nodige afwisseling kunnen we eens een pretpark bezoeken, een cursus of opleiding volgen of een verre reis ondernemen.

Ondanks dit enorm gevarieerde aanbod dreigt echter de onderliggende leegheid. Een psychische crisis kan de werking van de afleidingen teniet doen. In een depressie is niets meer leuk en met het zich overbodig voelen in een levenslange werkloosheid kan alles zinloos worden. In deze situaties dreigt de realiteit van de existentiële leegte, de angst en eenzaamheid zichtbaar te worden. Dan kan een psychotherapeut, in dit geval een Gestalttherapeut, nog een andere en minder gemakkelijk te doorziene afleiding geven. Het werken aan jezelf met alle emoties en onaffe zaken kan jarenlang blijven boeien. We zijn met 'onszelf' aan het werk en dit roept een schijn op van echte belangrijkheid.

Al deze pogingen om iets van belang te kunnen projecteren op ons scherm zijn echter een vorm van zelfbedrog. We scheppen onszelf een illusie van betekenis. We lijken niet anders te kunnen. Alles waar we ons bestaan mee vullen, alles waar we waarde aan hechten laat zich ontmaskeren als een illusie om onszelf te beschermen tegen de naaktheid van het bestaan.

Wat moeten we, in casu als Gestalttherapeuten, met een dergelijk desillusionerend uitgangspunt?